1.1.01 ઈલેક્ટ્રીશિયન ટ્રેડનો વ્યાપ – Scope of the Electrician Trade:

  • Scope of the Electrician Trade: સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા 🔌⚡

    Objectives (ઉદ્દેશ્યો): 

    આ લેસનના અંતે તમે નીચેની બાબતો શીખી શકશો:

  • Electrician General અને Electrical Fitter ની ફરજો (Duties) અને તેમના NCO વિશે સમજાવવું.
  • Electrician માટેના Key Skills અને Carrier Pathway (કારકિર્દીના માર્ગો) જણાવવા.
  • Job Opportunities (નોકરીની તકો) અને Self-employment (સ્વ-રોજગાર) ની તકોની યાદી બનાવવી.

 

  • Welcome to the Electrician Trade 👋

    Craftsman Training Scheme (CTS) હેઠળ Electrician trade એ ITIs ના નેટવર્ક દ્વારા દેશભરમાં ચલાવવામાં આવતો સૌથી લોકપ્રિય ટ્રેડ છે. આ ટ્રેડ બે વર્ષની અવધિ (Two year duration) નો છે. તેમાં મુખ્યત્વે Domain area અને Core areas નો સમાવેશ થાય છે. Domain area માં Trade Practical અને Trade Theory હોય છે, જ્યારે Core area માં Workshop Calculation and Science, Engineering Drawing અને Employability Skills નો સમાવેશ થાય છે જે લાઈફ સ્કીલ્સ શીખવે છે. National Code of Occupation (NCO) ના આધારે ઈલેક્ટ્રિશિયન ટ્રેડમાં બે વ્યવસાયિક વર્ગીકરણ (Professional classification) છે:

  • Electrician General (NCO – 2015 reference is 7411.0100)
  • Electrical Fitter (NCO – 2015 reference is 7412.0200)
  •  

  • ITI duty

    Duties of Electrician – General and Electrical – Fitter 👷‍♂️⚙️

    Electrician – General:

  •  તે ફેક્ટરીઓ, વર્કશોપ, પાવર હાઉસ, બિઝનેસ અને રહેણાંક જગ્યાઓ (Residential premises) માં ઈલેક્ટ્રિકલ મશીનરી, સાધનો અને ફિટિંગ્સને Install, Maintain અને Repair કરે છે.
  • તે ઇલેક્ટ્રિકલ સર્કિટ અને ઇન્સ્ટોલેશન નક્કી કરવા માટે ડ્રોઇંગ અને અન્ય સ્પેસિફિકેશનનો અભ્યાસ કરે છે. તે ઇલેક્ટ્રિકલ મોટર્સ, ટ્રાન્સફોર્મર્સ, સ્વિચબોર્ડ્સ, માઇક્રોફોન્સ, લાઉડ-સ્પીકર્સ અને અન્ય ઇલેક્ટ્રિકલ સાધનો, ફિટિંગ અને લાઇટિંગ ફિક્સ્ચરને Position અને Install કરે છે. કનેક્શન બનાવે છે અને ટર્મિનલ્સનું સોલ્ડરિંગ કરે છે.
  • તે Megger, Test Lamp વગેરેનો ઉપયોગ કરીને ઇલેક્ટ્રિકલ ઇન્સ્ટોલેશન અને સાધનોનું પરીક્ષણ કરે છે અને ખામીઓ (Faults) શોધી કાઢે છે. તે ખામીયુક્ત વાયરિંગને રિપેર કરે છે અથવા બદલે છે, બળી ગયેલા ફ્યુઝ અને ખામીયુક્ત ભાગોને બદલે છે અને ફિટિંગ અને ફિક્સ્ચરને ચાલુ હાલતમાં રાખે છે. તે Armature Winding કરી શકે છે, વાયર અને કેબલ ખેંચી શકે છે અને સાદું કેબલ જોઇનિંગ (Joining) કરી શકે છે.
  • તે ઇલેક્ટ્રિકલ મોટર્સ, પંપ વગેરેને ઓપરેટ અને મેન્ટેન કરી શકે છે. (NCO – 2015 reference is 7411.0100) Work Record: તે અનુભવી કામના વર્ગનો રેકોર્ડ રાખે છે જેમ કે ફેક્ટરી, પાવર-હાઉસ, શિપ વગેરે. ભલે તે ઇલેક્ટ્રિકલ રિપેરિંગ અથવા ખામી શોધવામાં અનુભવી હોય, ઇલેક્ટ્રિકલ સાધનો જેવા કે સાઉન્ડ રેકોર્ડિંગ એપરેટસ, એર પ્યુરિફિકેશન પ્લાન્ટ, હીટિંગ એપરેટસ વગેરેમાં અનુભવની વિગતો રાખે છે.
  • તે હાઇ ટેન્શન (High Tension) અથવા લો ટેન્શન (Low Tension) સપ્લાય સિસ્ટમમાં કામ કરવાનો અનુભવ ધરાવે છે કે કેમ અને તેની પાસે Electricity Act હેઠળ આપવામાં આવેલ સક્ષમતા પ્રમાણપત્ર (Competency Certificate) છે કે કેમ તે રેકોર્ડ કરે છે. Electrical Fitter: તે ઇલેક્ટ્રિકલ મશીનરી અને સાધનો જેવા કે મોટર્સ, ટ્રાન્સફોર્મર્સ, જનરેટર, સ્વીચ ગિયર્સ, ફેન્સ, મીટર, રિલે વગેરેને ફિટ અને એસેમ્બલ કરે છે.
  • તે ફિટિંગ, વાયરિંગ અને એસેમ્બલીના ડ્રોઇંગ અને વાયરિંગ ડાયાગ્રામનો અભ્યાસ કરે છે. તે ઇન્સ્યુલેટિંગ અને હોઇસ્ટિંગ સાધનોનો ઉપયોગ કરીને બસ બાર્સ, પેનલ બોર્ડ, ઇલેક્ટ્રિકલ પોસ્ટ, ફ્યુઝ બોક્સ સ્વીચ ગિયર્સ, મીટર, રિલે વગેરે જેવા વિવિધ સાધનો ઉભા (Erects) કરે છે. કરેલા કામના પ્રકારનો રેકોર્ડ રાખે છે; જો કોઈ ચોક્કસ આઇટમ જેમ કે જનરેટર, મોટર, ટ્રાન્સફોર્મર, રિલે સ્વીચગિયર, ડોમેસ્ટિક એપ્લાયન્સ વગેરેના રિપેરિંગ અથવા એસેમ્બલિંગમાં નિષ્ણાત હોય તો તેની વિગતો રાખે છે.

    ITI skill ET

    Key Skills of Electrician 🛠️🧠

    ઈલેક્ટ્રિશિયન ટ્રેડ પાસ કર્યા પછી, વિદ્યાર્થીઓ નીચેના કામ કરવા સક્ષમ બને છે:

    • Echnical parameter ડોક્યુમેન્ટ્સ વાંચવા અને સમજવા, કામની પ્રક્રિયાનું આયોજન કરવું, જરૂરી સામગ્રી અને સાધનોની ઓળખ કરવી.
    • કામ કરતી વખતે Professional skill knowledge અને Employability skills નો ઉપયોગ કરવો.
    • ડ્રોઇંગ મુજબ જોબ/એસેમ્બલી તપાસવી, જોબ/એસેમ્બલીમાં ભૂલો ઓળખવી અને તેને સુધારવી.
    • હાથ ધરેલા કાર્યોને લગતા ટેકનિકલ પરિમાણો (Technical parameters) ડોક્યુમેન્ટ કરવા.

    નોંધ: હાલમાં ઈલેક્ટ્રિશિયન સિલેબસ ફરીથી સુધારવામાં આવ્યો છે અને National Skill Qualification Framework NSQF – Level 5 દ્વારા ક્રમિક રીતે સંરચિત કરવામાં આવ્યો છે અને ઓગસ્ટ 2017 થી અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો છે.

    ITI ET Path

    Carrier Progress Pathways (કારકિર્દી પ્રગતિના માર્ગો) 🚀

    ઈલેક્ટ્રિશિયન ટ્રેડ પાસ કર્યા પછી તાલીમાર્થી:

    • હાયર સેકન્ડરી સર્ટિફિકેટ મેળવવા માટે National Institute of Open Schooling (NIOS) દ્વારા 10+2 ની પરીક્ષામાં બેસી શકે છે અને સામાન્ય ટેકનિકલ શિક્ષણ માટે આગળ વધી શકે છે.
    • લેટરલ એન્ટ્રી દ્વારા એન્જિનિયરિંગની સૂચિત શાખાઓમાં Diploma Course માં પ્રવેશ મેળવી શકે છે.
    • વિવિધ પ્રકારના ઉદ્યોગોમાં Apprenticeship training માં જોડાઈ શકે છે અને National Apprenticeship Certificate (NAC) મેળવી શકે છે.
    • સીધા જ Wireman ‘B’ license મેળવવા માટે પાત્ર છે, જે Electrical Licensing Board Authorities દ્વારા જારી કરવામાં આવે છે.

    ITI jobs

    Job Opportunities (નોકરીની તકો) 💼

    ઈલેક્ટ્રિશિયન માટે નોકરીની ઘણી સારી તકો છે:

    • સ્થાનિક વીજળી બોર્ડ (Electricity boards), રેલ્વે, ટેલિફોન વિભાગ, એરપોર્ટ અને અન્ય સરકારી અને અર્ધ-સરકારી સંસ્થાઓમાં ઈલેક્ટ્રિશિયન.
    • ફેક્ટરીઓમાં (જાહેર/ખાનગી) ઇલેક્ટ્રિશિયન તરીકે ઇન્સ્ટોલેશન, ટેસ્ટિંગ અને મેન્ટેનન્સ કરવું.
    • વાઈન્ડિંગ શોપમાં ઇલેક્ટ્રિકલ મોટર્સના Winder.
    • ઇલેક્ટ્રિકલ શોપમાં ઇલેક્ટ્રિકલ એપ્લાયન્સીસ રિપેર કરનાર.
    • હોટેલ્સ, રિસોર્ટ્સ, હોસ્પિટલો અને ફ્લેટ્સમાં ઇલેક્ટ્રિકલ સાધનો અને સર્કિટના ઇન્સ્ટોલેશન અને મેન્ટેનન્સ માટે ઇલેક્ટ્રિશિયન.

    ITI ET self jobs

    Self-employment Opportunities (સ્વ-રોજગારની તકો) 🏠💰

    • ગ્રામીણ અને શહેરી વિસ્તારોમાં ઇલેક્ટ્રિકલ સ્વીચ ગિયર અને મોટર્સ રિપેર કરવા માટેનું સર્વિસ સેન્ટર.
    • હોટેલ/રિસોર્ટ/હોસ્પિટલ/બેંક વગેરેમાં વાયરિંગ ઇન્સ્ટોલેશનના મેન્ટેનન્સ કોન્ટ્રાક્ટર.
    • ઇલેક્ટ્રિકલ પેનલ્સ માટે સબ-એસેમ્બલીના ઉત્પાદક.
    • ડોમેસ્ટિક વાયરિંગ અને ઇન્ડસ્ટ્રિયલ વાયરિંગ માટેના કોન્ટ્રાક્ટર.
    • ઘરગથ્થુ ઉપકરણો (Domestic appliances) ની સર્વિસ, મેન્ટેનન્સ અને રિપેરિંગ.
    • નિર્દિષ્ટ ક્ષેત્રમાં વધારાની તાલીમ સાથે Audio/Radio/TV Mechanic બની શકે છે.

    Power : Electrician (NSQF – Revised 2022) – Related Theory for Exercise 1.1.01T

 
 
PreviousNext