🚗 Automotive: Mechanic Diesel – Diesel Engine Overview ⚙️

આપણે Internal and External Combustion Engine અને Diesel Engine ના કાર્ય વિશે વિગતવાર શીખીશું. આ ગાઈડ ITI ના વિદ્યાર્થીઓ અને ઓટોમોબાઈલ ઉત્સાહીઓ માટે ખૂબ જ ઉપયોગી છે.

---

🎯 લેસનનો ઉદ્દેશ્ય (Objective)

આ લેસનના અંતે તમે નીચેની બાબતો શીખી શકશો:

• Heat engine ના પ્રકારો સમજાવવા.
• I.C Engine નું વર્ગીકરણ (Classification) કરવું.
• 2-Stroke અને 4-Stroke Diesel Engine નું કાર્ય સમજાવવું.

---

🔥 Internal and External Combustion Engine (આંતરિક અને બાહ્ય દહન એન્જિન)

Types of Heat Engines (હીટ એન્જિનના પ્રકારો): હીટ એન્જિન મુખ્યત્વે બે પ્રકારના હોય છે:

1. External Combustion Engine (બાહ્ય દહન એન્જિન):
   • આમાં બળતણનું દહન (combustion) એન્જિનના સિલિન્ડરની બહાર થાય છે.
   • Example: Steam Engine (વરાળ એન્જિન). 🚂
2. Internal Combustion Engine (આંતરિક દહન એન્જિન – I.C Engine):
   • આમાં બળતણનું દહન સિલિન્ડરની અંદર થાય છે.
   • આના મુખ્ય ત્રણ પ્રકાર છે:
     • Piston type: (Reciprocating અને Rotary piston engine).
     • Rotary: (જેમ કે Wankel engine).
     • Gas Turbine: (ગેસ ટર્બાઇન).

---

📊 Classification of I.C Engine (I.C એન્જિનનું વર્ગીકરણ)

Engines ને નીચેના factors (પરિબળો) મુજબ વર્ગીકૃત (classify) કરવામાં આવે છે:

1. Number of cylinders (સિલિન્ડરની સંખ્યા મુજબ):

• Single cylinder: જેમાં એક જ સિલિન્ડર હોય.
• Multi-cylinder: જેમાં એકથી વધુ સિલિન્ડર હોય.

2. Arrangements of cylinders (સિલિન્ડરની ગોઠવણી):

• In-line engine: બધા સિલિન્ડર એક જ લાઇન (line) માં હોય છે. આમાં ક્રેન્કશાફ્ટની લંબાઈ અન્ય એન્જિન કરતા વધુ હોય છે. 📏

• V-shape engine: આમાં સિલિન્ડરો ‘V’ આકારમાં, સામાન્ય રીતે 60° ના ખૂણે ગોઠવાયેલા હોય છે. આ એન્જિન compact અને economical હોય છે. 📐

• Opposed engine: સિલિન્ડરો એકબીજાની સામે (horizontally opposite) ગોઠવાયેલા હોય છે. આ એન્જિન વધુ સારી રીતે બેલેન્સ થાય છે અને સ્મૂધ ચાલે છે.

• Radial engine: સિલિન્ડરો ત્રિજ્યાવર્તી (radially) ગોઠવાયેલા હોય છે. આનો ઉપયોગ મોટે ભાગે એરોપ્લેન (Aeroplanes) માં થાય છે. ✈️

🔧 Types of engine as per other factors

• Fuel used (બળતણ મુજબ): Petrol engine અને Diesel engine. ⛽
• Cooling system (ઠંડક પદ્ધતિ): Air cooled (હવા દ્વારા) અને Water cooled (પાણી દ્વારા). 💧
• Strokes (સ્ટ્રોક મુજબ): Two-stroke અને Four-stroke engines.

---

⚙️ Function of Diesel Engine (ડીઝલ એન્જિનનું કાર્ય)

ડીઝલ એન્જિનમાં પાવર પેદા કરવા માટે ચોક્કસ પ્રક્રિયાઓ થાય છે.

1. Two-stroke Diesel Engine:

આ એન્જિનમાં બે મુખ્ય સ્ટ્રોકમાં પાવર ઉત્પન્ન થાય છે:

• First Stroke: પિસ્ટન BDC (Bottom Dead Centre) પર હોય ત્યારે Scavenging port અને Exhaust valve ખુલે છે. બ્લોઅર દ્વારા તાજી હવા સિલિન્ડરમાં મોકલવામાં આવે છે અને બળી ગયેલા વાયુઓ બહાર કાઢવામાં આવે છે.

• Second Stroke: પિસ્ટન TDC (Top Dead Centre) તરફ જાય છે, હવાને દબાવે (compress) છે. અંતે, ફ્યુઅલ ઇન્જેક્ટર દ્વારા ડીઝલનો છંટકાવ કરવામાં આવે છે અને વિસ્ફોટ (combustion) થતા પાવર મળે છે. 🔥

2. Four-stroke Diesel Engine:

આમાં પાવર મેળવવા માટે ચાર સ્ટ્રોક જરૂરી છે:

1. Suction Stroke: પિસ્ટન TDC થી BDC તરફ જાય છે, શૂન્યાવકાશ (vacuum) સર્જાય છે અને તાજી હવા અંદર આવે છે. 🌬️

1. Compression Stroke: બંને વાલ્વ બંધ હોય છે. પિસ્ટન હવાને ખૂબ જ ઊંચા દબાણ અને તાપમાને કોમ્પ્રેસ કરે છે.

1. Power Stroke: કોમ્પ્રેસ્ડ હવામાં ડીઝલ ઇન્જેક્ટ કરવામાં આવે છે. બળતણ સળગવાથી પિસ્ટન નીચે ધકેલાય છે અને ક્રેન્કશાફ્ટ ફરે છે. 💥

1. Exhaust Stroke: બળી ગયેલા ગેસ એક્ઝોસ્ટ વાલ્વ દ્વારા બહાર નીકળી જાય છે. 💨

Summary: 🧐 આ લેસનમાં આપણે જોયું કે એન્જિન કેવી રીતે કામ કરે છે અને તેના કેટલા પ્રકારો છે. જો તમે ઓટોમોબાઈલ એન્જિનિયરિંગ અથવા મિકેનિક ડીઝલનો કોર્સ કરી રહ્યા હોવ, તો આ પાયાની માહિતી સમજવી ખૂબ જ જરૂરી છે. 🛠️🦾

---

તમને આ માહિતી કેવી લાગી? કોમેન્ટમાં ચોક્કસ જણાવશો! 😊